أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
92
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
ايوب الرهاوى يكى از مترجمان آثار جالينوس از يونانى به سريانى بود ( حدود سال 820 ميلادى ) . ترجمههايش را بعدها حنين بن اسحق اصلاح كرد . « 373 » ابن ابى اصيبعه از دو ايوب نام مىبرد : ايوب الرهاوى و ايوب الابرش « 374 » . در صيدنه از ايوب الرهاوى يك بار دربارهء « بلسان » ( شمارهء 171 ) نقل شده است . الدمشقى منظور از الدمشقى ، حكم الدمشقى پزشك دوران خلافت امويان است كه در دمشق مىزيست و كار مىكرد و در سال 210 / 825 - 826 در سن 105 سالگى درگذشت . حكم الدمشقى پدر عيسى بن حكم الدمشقى پزشك برجستهء مشهور به مسيح است . « 375 » لكن پزشك و رياضىدان ديگرى به نام ابو عثمان سعيد بن يعقوب الدمشقى شاگرد حنين بن اسحق نيز نسب الدمشقى داشت . او در بغداد در دوران خلافت مقتدر ( 908 - 932 ) مىزيست . آثار ارسطو ، اقليدس ، جالينوس و ديگران را به عربى ترجمه كرده و بيمارستانهاى بغداد ، مكه و مدينه را اداره مىكرده است . « 376 » نام الدمشقى در صيدنه در بيست و هفت عنوان ذكر شده و در شمارهء 665 به اثرش كناش الدمشقى اشاره شده است . بنا به گفته ابن ابى اصيبعه ، مؤلف كناش الكبير عيسى بن حكم الدمشقى بوده است . « 377 » بنابراين ممكن بود حدس زد كه در اينجا سخن فقط بر سر الدمشقى پسر است لكن بيرونى از او جداگانه به نام مسيح نقل مىكند . « 378 » ( 373 ) . حنين ، XLI , XXIII . ( 374 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 170 ، 204 ، قس . صفا ، 82 . سارتون ، 574 ) هر دو را يك شخص مىداند : ايوب الرهاوى الابرش . ( 375 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 119 ؛ ماحى ، مقدمة ، 46 . ( 376 ) . سارتون ، I ، 631 ؛ بروكلمان ، I , SB , GAL ، 369 ؛ صفا ، 79 . ( 377 ) . ابن ابى اصيبعه ، I ، 120 . ( 378 ) . نك . همينجا ، ص 95 .